Circle of Life

One of some definitions of circle of life refers to the fact that death is not really the end but the seed of other life. However in Javanese people there's belief that "life is just like a rotating wheel" that's the philosophy of Javanese people. They believe that once, it can be in the highest point or it can be in the lowest point.
Life is just like a rotating wheel means there is a circle of life. life is not steady, once you may have a prosperous life but in a second, it's not impossible for you to lose all yous belongings.
This philosophy has a message that as a human being, a person must not proud of his belongings. and he must be kind to others and willing to help others.

Ceita Rakyat Bahasa Jawa

KIDANG KENCANA

Dhek jaman biyen ana ratu sing murka, kereng lan srakah. Panjenengane pirsa yen ing salah sawijining alas wewengkon iku ana kidang kencana. Ratu ngersaake nyekel kidang kencanan iku. Amarga kidang kencana iku bisa nyiptakake glindhingan - glindhingan emas.
Kanthi reka daya sing julig, para nara praja bisa nyekel kidang kencana iku kidang digawa menyang kraton.
" Dang, aku njaluk kowe nyiptakake lempengan lempengan emas! Sing akeh! Yen kowe mbantah, dak potong gulumu" Pandikane ratu.
" Sendika dhawuh, kanjeng. Nanging wonten wewaleripun, menawi dalem nembe damel emas, sampun ngatos kanjeng endheg"
" Ya, ingsun sepata, Dang!"
Kidang langsung nggedrug-nggedrug sikile ana lemah. Sakiwo tengene ratu njedhul glindhingan-glindhingan emas. Saya suwe tumpukan emas saya akeh. Dhuwure emas wis nganti tekan janggane kanjeng ratu. Kanjeng Ratu sumelang, wedi seda gurugan emas.
Kanjeng Ratu supe karo sepatane dhewe.
"Wah...wah...wadhuh, prei! Wis wis wis, Prei! Wis prei bae!
Glindhingan emas iku isih pada njedhul. Kanjeng Ratu wis kagurugan emas. Ujug - ujug gunungan emas kuwi malih dadi endhut. Entek sejarahe Kanjeng Ratu. Panjenengane seda.
Ratu sing murka, kereng, lan srakah iku seda ana kratone dhewe. Sawise Kanjeng Ratu seda, kidang kencana bali menyang alas. Kadhang kala dheweke ngetok ngedumake glindhingan-glindhingan duwit emas kanggo wong - wong mlarat.

DOWNLOAD

Cerita Rakyat Bahasa Jawa

DUMADHINE RECA TOTOK KEROT

Reca Totok Kerot tinemu ing sapinggire kali Brantas in Kediri. Manut crita biyen reca kuwi dumadi saka manungsa. Dene critane mangkene.
Dhek jaman biyen, tlatah Kediri diprentah dening raja agung yaiku Prabu Jayabaya. Adhoh saka kutha raja, yaiku ing sawijining alas gung liwang liwung ana padesan. Alas kuwi diarani alas Lodhoyong. Sing dadi pimpinan wong wadon sing aran Nyai Lodhoyong.
Nyai Lodhoyong duwe kesakten sing ngedab - edabi. Jalaran kasektene kuwi Nyai Lodhoyong diwedeni para kawula. Saben pawongan wedi, yen nganti luput marang Nyai Lodhoyong disotaake bisa dadi kewan. Utawa disotake dadi apa wae sing dipepingini Nyai Lodhoyong.
Keprungu kabare manawa Prabu Jayabaya kuwi raja sing bagus banget. Nyai lodhoyong pengen dadi garwane. Mangka Nyai Lodhoyong pakulitane ireng, rambute gimbal, lan ngemperi wong lanang. Beda banget karo wanita kraton sing mriyayeni banget. Ewasemono tekade Nyai Lodhoyong gedhe banget. Dheweke nggunakake kasektene, nyenyuwun marang Dewi Durga supaya dadi ayu ngemperi garwane Prabu Jayabaya.
Nyai Lodhoyong dikabulake panyuwune. Klakon dadi putri keraton sing ayu banget. Kanthi dhedemitan banjur tumuju keraton Kediri. Nalika pisowanan dadak nyai lodhoyong sing wis dadi putri ayu melu sowan ing ngarsane Prabu Jayabaya.
Senajan rupane memper garwane Prabu Jayabaya, mesthi wae tindak tanduke ora bisa padha. Apa maneh Prabu Jayabaya kuwi raja sing weruh sadurunge kelakon.
Tekane Nyai Lodhoyong ditampa kanthi becik. Nyai Lodhoyong sing dadi putri didangu Prabu Jayabaya ngaku yen garwane. Ditakoni perkara keraton, Nyai Lodhoyong uga bisa mangsuli, jalaran dheweke duwe kesakten. Sing beda mung solah bawane lan suba sitane marang Prabu Jayabaya sing beda.

CERITA SELENGKAPNYA SILAKAN DOWNLOAD DISINI

PARIKAN

Parikan iku unen unen rong gatra. wanda pungkasan pedhotaning gatra kapisan kecape padha karo wanda pungkasan pedhotaning gatra kang kapindho. gatra kang kapisan minangka purwaka, dene karepe ana ing gatra kapindho.
saben sagatra dipedhot 4 - 4; 4 - 8 utawa 8 - 8.

tuladha
a. parikan pedhotan 4 - 4

• tawon madu ngisep sekar, golek ilmu kudu sabar.
• ngasah arit nganti landep, dadi murid kudu sregep.
• wedhang bubuk gula jawa, ora mathuk klewa klewa.
• wajik klethik gula jawa, luwih becik sing prasaja.

b. parikan pedhotan 4 - 8

• kembang aren, sumebar tepining kalen. Aja dahwen, yen kowe kepingin kajen
• kembang kencur, ganda sedhep sandhing sumur. kudu jujur, yen kowe kepingin luhur.
• kembang mlati, gandha arum warna peni. putra putri, kudu gemi lan nastiti
• kembang cengkeh, gandha sedhep warna aneh. wong sing sumeh, tartamtu mitrane akeh.

c. parikan pedothan 8 - 8

• kutha sala ajeg rame, sri wedhari neng tengahe. aku gela marga kowe, yen janji arang nyatane
• sega punar sega empal, segane penganten anyar. dadi murid aja nakal kudu ulah ati sabar.
• jangan kacang jangan kara, kaduk uyah kurang gula. piwelingku mring para mudha, aja wedi ing rekasa.
• mungguh kembang mlati, ana kombang ana tawon. aja wang wang jaman iki, pembangunan mesti klakon.
• godhong adas sambirata, iku jamu mumpangati. aja lali para kanca, sinau kang setiti.

versi Ms. Word ono ing kene

CANGKRIMAN

Cangkriman iku unen-unen kang njaluk dibatang. Ana kang asale mung saka anggone nggathuk nggatukake wandane tembung sawetara. Nanging ana kang awujud irib-iribaning barang.
tuladha:

a. Kang awujud gathuke wancahaning tembung

• gowang pelot = jagone ana ing lawang, cempene mencolot
• les-mba-dhonge-karwa-pete = tales amba godhonge cikar dawa tipete
• manuk biru = pamane punuk, bibine kuru
• pothel kidi = tompo cemanthel kaki wedi
• segara beldhes = segane pera sambele pedhes.
• tuwok rawan = untu krowok larane ga karuan
• wit thoyung = yen dijiwit atho biyung
• gerbong tulis = pager kobong watune mendhelis
• sinyo tuwan = gusine menyonyo untune kedawan
• buta buri = tebu ditata mlebu lori

b. Kang awujud irib iribing barang

• bosok malah enak = tape
• dicakot pucuke, sing kalong bongkote = rokok
• emboke wuda anake ubet ubetan = pring
• pitik walik saba kebon = nanas
• tibane ngisor, digoleki dhuwur = gendheng trocoh
• wit adhikih, woh adhakah = semangka
• wit adhakah, woh adhikih = waringin
• kayu mati ginubet ula mati = gasingan
• dijupuki malah dadi mundhak gedha = juglangan
• sego sak kepel dirubung tinggi = salak

versi ms Word ono ing kene

WANGSALAN

Wangsalan iku unen-unen wujud cangkriman kang dikantheni batangane pisan, sanajan batangan mau mung nrempet bae. Sing baku batangane, dudu cangkrimane. Batangan mau lumrahe isi piwulang.

Tuladha:

• reca kayu, goleka sabda rahayu. ( reca kayu = golekan)
• bayem arda, dhasar anteng tur jatmika (bayem arda = lanteng)
• kukus gantung, sawengan kang adi luhung. (kukus gantung = sawang)
• durna putra, ngudiya basa utama (durna putra = aswatan)
• gayung sumur, kewan gung granane dawa. aja kemba, mangesthi saliring karya. ( gayung sumur = timba; kewan gung granane dawa = esthi (gajah))
• bibis tasik, tasik manda winor tirta. maju mundur, tangeh marem kang pinanggya ( bibis tasik = undur undur, tasik manda winor tirta = parem)
• tapas aren, aren arab wijilira. tindak tanduk, nora ninggal tata krama. (tapas aren = duk; aren Arab wijilira = kurma)
• saron agung, agung agunging sujanma. yen mung ewuh, sabarang nora tumeka ( saron agung = demung; agung agunging sujanma = ratu)
• cipta arda, ardaning tyas mring sasama. tyas susila, nor raga ambek jatmika. ( cipta arda = nepsu; ardhaning tyas mring sasama = ambek)
• mamet tirta, tirta jawah jro ketiga. suka lila,lebur luluh labuh praja. ( mamet tirta = ngangsu, tirta jawah jro ketiga = labuh)

Wangsulan ing dhuwur kuwi awujud ukara rong gatra. gatra kapisan cangkimane, gatra kapindo batangane. Ana kang mawa etungan 4 wanda + 8 wanda, ana kang etungane ( 4 wanda + 8 wanda) x 2

Kajaba wangsalan wangsalan ing dhuwur uga ana wangsalan padinan. Ukara wangsalan padinan iku ora ndadak nganggo ngelingi etungan cacahing wanda. Ana sing ngganggo nyebutake batangane, ana sing tanpa nyebutake batangane.

A. tuladha wangsalan padinan kang ora nyebutake batangane :

• We lha, njanur gunung kowe tekan kene. (janur gunung = aren = kadingaren)
• Bok aja nglemah bengkah. (nglemah bengkah = tela = nyela nyela)
• Aja njenang gula lho karo aku. ( jenang gula = glali = lali)
• Wah, mandhan rawa lho kowe, bareng macak Jawa ( pandhan rawa = wlingi/manglingi)
• Mung kepengen nggentha dara. ( gentha dara = sawangan = nyawang)

B. Tuladha wangsalan padiman kang nyebutake batangane

• Nyaron bumbung, nganti cengklungen nggonku ngenteni. (saron bumbung = angklung = cengklungen)
• Yen ora nesu, geneya kowe kok mentil kacang, mrengut terus. ( mentil kacang = sungut = mrengut)
• Balung geni, mbokmenawa aku rene liya dina. ( balung geni = mawa = mbokmenawa)
• Pindhang lulang, kacek apa aku karo dheweke. ( pindhang lulang = krecek = kacek)
• Kancing gelung munggweng dhadha, titenana! ( kancing gelung munggweng dhadha = peniti = titenana)

versi Ms. Word sing luwih lengkap ono ing kene